80 Morskie Oko–Czarny Staw

Szlak czerwony. Różnica poziomów: 1104 m. Trudności: wycieczka wybitnie wysokogórska,
od Kotła Czarnego Stawu wraz z wysokością zwiększają się trudności trasy. Odcinki
w ekspozycji są w większości ubezpieczone łańcuchami i klamrami. Czas jaki jest potrzebny
do zdobycia Rysów, z dojazdem z Zakopanego na Palenicę Białczańską wraz z powrotem
do miasta, to około 12 godzin. Morskie Oko – Czarny Staw: 45 minut; ( 35); Czarny
Staw – Bula pod Rysami: 1.15 godz.; ( 1); Bula pod Rysami – Rysy: 1.45 godz.; ( 1.40).
Rysy – Chata pod Wagą: 45 minut (1 godz.) – D.81 z Popradzkiego Stawu na Rysy: 3.20
godz. ( 2.40).
Czerwony szlak na Rysy rozpoczyna się na morenie, przy schronisku nad Morskim
Okiem (1406 m) i prowadzi schodkami w dół do stawu (1395 m). Stąd kieruje w lewą
stronę, aby po przejściu mostka nad biorącym tu początek – Rybim Potokiem osiągnąć
wschodni brzeg Morskiego Oka. Droga prowadzi świerkowo-limbowym lasem ze stale
zmieniającą się panoramą na jezioro i jego otoczenie (z turnią Mnicha na czele). Idziemy
w kierunku prawie tysiącmetrowej, północnej ściany Wielkiego Mięguszowieckiego
Szczytu (2438 m).
Po ↕15 minutach dochodzimy pod 200-metrowy próg skalny, do miejsca, gdzie
szlak czerwony dzieli się na: kontynuację spacerowej trasy dookoła Morskiego Oka już
zachodnim jego brzegiem (do schroniska ok. 30 minut) oraz dalej przez Czarny Staw
( 30 minut; 20) na Rysy.

Morskie Oko (Rybi Staw) leżące na poziomie 1395 m n.p.m. znajduje się w górnej części
Doliny Rybiego Potoku. Spiętrzenie rygla skalnego zamykającego Morskie Oko od północy
rozdziela dolinę na dwie części. Dookoła Morskiego Oka prowadzi ścieżka: ↕45 minut.
Pierwsza, dolna część pokryta świerkowymi lasami, ograniczona jest dość obłymi
grzbietami od Roztockiej Czuby do Opalonego i grzbietem Żabiego. Druga, typowo
wysokogórska, rozszerzająca się granitowymi kotłami aż do zwieńczenia grani. Spoglądając
z werandy schroniska na trasy naszych przyszłych wycieczek warto cofnąć się myślami o
kilka tysięcy lat wstecz, do goszczącej tutaj (w tamtym czasie) krainy śniegu, lodu i zimna.
Głne lodowce spływające z Kotła Czarnego Stawu pod Rysami i Doliny za Mnichem
łączyły się na wielkim polu fi rnowym lodowca Morskiego Oka. Stale rzeźbiły i pogłębiały
misę przyszłego jeziora. Utworzony rygiel skalny na północy stanowił naturalną tamę
dla poczynań lodowca, przez którą lód firnowy przelewał się pogłębiając i rozszerzając
na prawie 450 metrów dolną część Doliny Rybiego Potoku. Lodowiec zamierają, na ryglu
złożył pamiątkę w postaci moreny czołowej, wysokiej prawie na 25 metrów. Kilka tysięcy
lat później ludzie zbudowali tutaj schronisko wraz werandą na której stoimy. Morskie Oko
swoją głębokością sięga 50,8 m pokrywając ok. 34,5 hektarów. Wraz z Wielkim Stawem
Polskim jest największym jeziorem tatrzańskim. Linia brzegowa, którą prowadzi czerwony
szlak dookoła Morskiego Oka to prawie 2600 metrów. Mała ilość organizmów roślinnych i
zwierzęcych, jak również mułów i zawiesin powoduje, że staw jest jeziorem bardzo
przezroczystym, z widocznością przekraczającą 12 metrów w głąb toni.

W Morskim Oku, jak i w Rybim Potoku żyje nie najtęższych rozmiarów pstrąg potokowy,
a niekiedy odwiedzi te wody troć docierająca tu z Białki.
W listopadzie Morskie Oko zaczyna zamarzać osiągając lodowo-śnieżną tafl ę o grubości
3-5 metrów. Cykl – najpierw mróz potem tafla lodowa pokryta padającym, zmrożonym
śniegiem, który swoim ciężarem sprasowuje śnieg wyciskając równocześnie
z niego wodę, potem znowu mróz itd. – powoduje, że tafla lodowa wysokogórskich jezior
polodowcowych nie jest jednolitą, lodową masą lecz składa się z kilku warstw lodu i
zmrożonego śniegu. W okresie zimowym droga turystyczna przez Morskie Oko prowadzi
środkiem zamarzniętego jeziora, z dala od bardzo lawiniastych okolicznych zboczy. Od
połowy maja Morskie Oko wraz z pogłębiającą się wiosną sukcesywnie traci swoją lodową
powłokę.
Z początkiem XX wieku toczył się spór z Węgrami o przynależność państwową Morskiego
Oka.
Kontynuując spacer dookoła Morskiego Oka podchodzimy na Wielki Piarg, pod
ściany Mięguszowieckiego Szczytu i grzędy Cubryny. Powyżej zachodniego brzegu
stawu szumi Dwoista Siklawa, zespół dwóch wodospadów nazywanych Skośnym i Prostym
zbierających wody z Doliny za Mnichem. Z tej części trasy warto spojrzeć na rygiel
skalny, poza którym znajduje się Czarny Staw wraz z trasą czerwonego szlaku, który tam
prowadzi.
Czerwony szlak na Rysy rozwidla się. Idziemy w lewo, w górę po ułożonych szerokich
stopniach granitowych. Pokonujemy 200-metrowy próg skalny zamykający typowy kar,
cyrk polodowcowy Czarnego Stawu. Równolegle do naszej drogi szumiący potok przelewa
się przez próg skalny. Ten niewielki wodospad zasilający Morskie Oko to Czarnostawiańska
Siklawa będąca ujściem wody z Czarnego Stawu.
Pokonanie progu zajmie nam: 30 minut; ( 20), po czym ujrzymy krzyż wykonany
w 1835 roku z tatrzańskich rud w Kuźnicach. Przed nami – wśród wielkich, granitowych
ścian – ciemne wody Czarnego Stawu pod Rysami. Czas na krótki odpoczynek.
Powyżej krzyża, w prawo rozpoczyna się zielony szlak D.79 prowadzący od Czarnego
Stawu na Mięguszowiecką Przełęcz pod Chłopkiem: 3.30 godz. ( 2.35).

Czarny Staw pod Rysami leży na wysokości 1581 m n.p.m. osłonięty z trzech stron urwistymi,
podciętymi ścianami, z czwartej zaś zamknięty skalnym ryglem, którym prowadził
nasz szlak. Powstały w czasie ostatniego zlodowacenia jest typowym karem o powierzchni
20,5 ha mieszcząc się pod względem powierzchni na trzecim miejscu wśród tatrzańskich
stawów. Jest jeziorem bardzo głębokim, bo aż 76,4 m potrzeba aby dostać się do jego dna.
Misa Czarnego Stawu wyżłobiona została w ogromnej skale granitowej. W głębinę stawu,
przy jego zachodnim brzegu zanurza się pionowym, 500-metrowym urwiskiem ściana
Kazalnicy. W stawie nie ma ryb, a inne formy życia występują tu w bardzo ograniczonym
zakresie (jak sinice).

Przed nami jeszcze ponad 3 godziny marszu połączonego ze wspinaczką i do pokonania
918 metrów różnicy wzniesień, jakie dzieli Czarny Staw od Rysów. Po prze-
kroczeniu Czarnostawiańskiej Siklawy, przelewającej się przez próg kotła, kierujemy
się ku północnemu, następnie wschodniemu brzegowi Czarnego Stawu, pod urwiste
zbocza spadające z Wyżniego Żabiego Szczytu (2259 m). Opuszczamy brzeg stawu
i najpierw idąc piarżyskiem ku ciemniejącym wysoko skałom, kolejno przecinamy nieprzyjemne,
obłe progi skalne podcinające zbocze, miejsce zalegania do późnej wiosny
dużego płatu zlodowaciałego śniegu. Pokonując żleb wspinamy się na wybrzuszenie
Buli pod Rysami (2054 m) zamykające od północy dziki, przestrzenny Kocioł pod Rysami.
Czarny Staw – Bula pod Rysami: 1.15 godz. ( 1); Bula pod Rysami – Rysy: 1.45
godz. ( 1.40). Rozpoczynamy najtrudniejszy odcinek tej trasy prowadzący w znacznej
ekspozycji. Wskazane jest dokładne trzymanie się szlaku. Miejsca szczególnie niebezpieczne
są ubezpieczone klamrami i łańcuchami oraz wyciętymi w skale stopniami
i chwytami. Pamiętajmy o możliwych w Tatrach gwałtownych załamaniach pogody
(z zawsze niewiadomymi konsekwencjami).
Ekspozycja – w jakiej się znajdujemy w Kotle pod Rysami wraz z klimatem otoczającej
nas grani ponad 400-metrowych ścian od Wyżniego Żabiego Szczytu poprzez
Niżnie Rysy (2430 m), Rysy aż do ograniczającego kocioł od południa długiego Wołowego
Grzbietu – pozwala odczuć ten dreszcz emocji i euforii znany każdemu turyście
wysokogórskiemu na chwilę przed zdobyciem głównego celu wycieczki.
Od Rysów dzieli nas tylko 1.45 godz. wspinaczki popodcinanymi płytami, niewybitnymi
żlebami w znacznej ekspozycji, częściowo równolegle do „rysy” Rysów. To długi żleb
ciągnący się od wierzchołka Rysów aż do podstawy jego północnej ściany. Żleb ten jest
miejscem długotrwałego zalegania śniegu. Północno-zachodni wierzchołek Rysów osiągamy
granią przewijając się na słowacką stronę, nad Dolinę Ciężką z widocznym w dole
Zmarzłym Stawem u stóp Wysokiej i Ganku (z opadającą urwiskiem Galerią Gankową).

Rysy (2503 m n.p.m.) to szczyt wchodzący w skład głó y wnego grzbietu Tatr, będący
szczytem zwornikowym trzech wielkich grani. Pierwsza biegnie od Liliowego i Świnicy
przez Mięguszowieckie Szczyty, Wołowy Grzbiet i od zachodu dochodzi do Rysów.
Druga wybiegająca z Rysów w kierunku południowo-wschodnim do Wysokiej, gdzie
zmienia kierunek łącząc się z masywem Ganku, prowadzi dalej ku Zadniemu Gerlachowi.
Te dwie granie wchodzą w skład głównej grani Tatr. W kierunku północnym
z Rysów wyprowadza grań boczna na Niżne Rysy (2430 m) do Wyżniego Żabiego Szczytu,
gdzie ulega ponownemu podziałowi. Rysy wznoszą się ponad trzema wielkimi dolinami:
Doliną Mięguszowiecką i dwiema siostrzanymi dolinami będącymi górnymi piętrami
Doliny Białki, czyli polską Doliną Rybiego Potoku i słowacką Doliną Białej Wody. Masyw
Rysów tworzą trzy szczyty: środkowy, najwyższy (2503 m), północno-zachodni (2499 m)
będący najwyższym punktem w Polsce oraz południowo-wschodni (2473 m). W okresie
letnim możemy przejść z Rysów na Słowację poprzez Wagę (2340 m) do Doliny Mięguszowieckiej
wstępując po drodze do Chaty pod Rysami (Schronisko pod Wagą). Panorama
z Rysów obejmuje większość najważniejszych szczytów zarówno Tatr Wysokich, jak i Tatr
Zachodnich i Bielskich. Powrót ze szczytu do Morskiego Oka odbywa się tą samą trasą,
szlakiem czerwonym: 3.15 godz. ( 3.45). Kontynuacja drogi na Słowację została opisana jako: D.81.

>>>>powrót do strony głównej portalu kozica.pl<<<<

mapa strony - sitemaps