50 Dolina Suchej Wody Gąsienicowej
51 Brzeziny - Dolina Suchej Wody - Murowaniec
52 Murowaniec - Dolina - Pańszczyca - Krzyżne
53 Dolina Gąsienicowa
54 Murowaniec - Kasprowy Wierch -
55 Murowaniec - Liliowe - Kasprowy Wierch
56 Murowaniec - Świnicka Przełęcz
57 Czarny Staw Gąsienicowy - Karb - Kościelec
58 Czarny Staw Gąsienicowy - Skrajny Granat
59 Zmarzły Staw - Kozia Przełęcz
60 Zmarzły Staw - Zadni Granat
61 Murowaniec - Czarny Staw Gąsienicowy - Zawrat
62 Zawrat - Swinica - Kasprowy Wierch.htm
63 Orla Perć z Zawratu na Krzyżne
64 Zawrat - Kozia Przełęcz
65 Kozia Przełęcz - Kozi Wierch
66 Kozi Wierch - Skrajny Granat
67 Skrajny Granat - Krzyżne
61 Murowaniec – Czarny Staw Gąsienicowy – Zawrat: 2.20 godz. (
1.50)
Szlak niebieski. Różnica poziomów: 659 m. Trudności: szlak wysokogórski,
pokonanie
Zawratowego Żlebu odbywa się w ekspozycji przy pomocy łańcuchów, klamer
i wyciosanych chwytów. Dalsze przejście do
Doliny Pięciu Stawów Polskich nie
przedstawia trudności. Poniżej opisane zostały
poszczególne
odcinki tego szlaku. Jest to
główny szlak przebiegający przez Dolinę Gąsienicową
i przekraczający wszystkie piętra
tej doliny.
61.A. Murowaniec–Czarny Staw Gąsienicowy: 35 minut ( 30)
Początek szlaku przy schronisku. Trasa prowadzi skalnym chodnikiem w kierunku
południowym, wśród wysokiej kosodrzewiny, przekraczając górną granicę lasu.
Idziemy wschodnim, wygładzonym i porośniętym zboczem Małego Kościelca. Poniżej
szlaku, po lewej stronie – widoczny Kamień Karłowicza, upamiętniający miejsce
śmierci
naszego wybitnego kompozytora (więcej na stronie 137). Podchodzimy pod próg
skalny, za którym pojawia się tafla stawu. Z prawej strony widoczne spękania
ciosowe
granitowej ściany Kościelca, piętrzącego się nad Czarnym Stawem prawie
530-metrowym
urwiskiem.
61.B. Czarny Staw–Zmarzły Staw: 45 minut ( 35)
Trasa biegnie początkowo północnym brzegiem Czarnego Stawu, gdzie po
przekroczeniu
potoku zakręca i prowadzi dalej szerokim chodnikiem wśród wysokiej kosodrzewiny.
Idziemy poniżej zachodnich, piarżystych stoków Żółtej Turni; po prawej piętrzy
się Kościelec. W lewo od szlaku, którym idziemy, odbija łącznikowy D.58 na
Skrajny Granat
( 2 godz.; 1.30), stanowiący początek wschodniej części Orlej Perci. Niebieski
szlak
wznosi się wyżej, nad jezioro, pod piarżyste żleby Staniszewskiego i Drege’a
spadające
z Granatów. Ścieżka wprowadza na piargi i po przekroczeniu szumiącego potoku (do
wiosny
leży tutaj wielki płat zlodowaciałego śniegu) wpadającego do Czarnego Stawu,
podchodzimy
pod wał skalny, za ktym jest Zmarzły Staw. Znajdujemy się u podstawy ponad
150-metrowego progu utworzonego przez polodowcowy Kościelcowy Kocioł i Kocioł
Zmarzłego Stawu. Chodnik wspina się mocno w górę i wyprowadza nad Zmarzły
Staw, przekraczając po drodze płat śniegu, który nie topnieje nieraz do końca
lata.
61.C. Zmarzły Staw–Zawrat: 1 godz. ( 50 minut)
Zmarzły Staw leży na wysokości 1788 m w mocno wciętym polodowcowym kotle
zawieszonym nad misą Czarnego Stawu, w otoczeniu granitowych ścian Kościelców,
Kozich
Wierchów i Granatów. Powierzchnia stawu wynosi ok. 0,28 ha, głębokość 3,7 m.
Chłód
panujący w kotlinie, wysokość i małe wymiary stawu powodują, że jest pokryty
lodem
przez większą część roku. Nie zmienia to faktu, że jest to bardzo urokliwe
miejsce, pomimo
surowych warunków klimatycznych jakie tutaj panują. Ze stawu wypływa strugą
potok.
Poniżej Zmarzłego Stawu w lewo odbija żółty szlak na Kozią Przełęcz D.59 ( 1
godz.;
45 minut), a powyżej progu Zmarzłego Stawu szlak zielony na Zadni Granat: D.60 (
1.30
godz. ( 1.15) oraz łącznikowy czarny D.60.A ( 1 godz.; 45 mniut), prowadzący
Żlebem
Kulczyńskiego na grań Orlej Perci.
Niebieski szlak na Zawrat wznosi się ponad staw i wprowadza w cień na długi,
zalegający
do późnego lata płat śniegu, gdzie dalej znalazła sobie miejsce zaciszna skalna
koleba. Z lewej
strony, w dole, widoczne jest oko Zmarzłego Stawu.
Znad Zmarzłego Stawu wchodzimy, częściowo zakosami, głazami sklanymi pod
ściany Zadniego Kościelca, a następnie na piargi długiego Zawratowego Żlebu.
Żlebem
tym dawnej prowadziła droga na Zawrat, zwana Starym Zawratem. Po lewej stronie
Zawratowego Żlebu, w skałach Małego Koziego Wierchu, wyznakowano i zabezpieczono
klamrami i stalowymi łańcuchami szlak turystyczny, zwany Nowym Zawratem. Szlak
podchodzi pod ścianę Małego Koziego Wierchu, skąd rozpoczyna się część
wspinaczkowa
tej wyprawy poprowadzona tzw. Nowym Zawratem. Wspinaczka trwa niecałe 40 minut w
surowej scenerii ciemnej, północnej ściany Małego Koziego Wierchu, na znacznej
wysokości
ponad widocznym w dole dnem Zawratowego Żlebu. Miejsca szczególnie
niebezpieczne
zostały zabezpieczone klamrami i długimi łańcuchami. W przypadku
zalegania nawet małej
ilości śniegu ten odcinek może się okazać naprawdę trudny.
Szlak prowadzi w ekspozycji.
Rzeźba widoczna w ostatniej części Zawratowego
Żlebu – na półce skalnej – to figura Matki
Bożej postawiona tutaj na początku
dwudziestego wieku. Warto się tu zatrzymać, choćby na
chwilę, zanim przełęcz
otworzy przed nami swoje podwoje. Poniżej zainstalowano żółtą
skrzynkę
ratunkową. Po ostatnich zmaganiach ze skałą osiągamy poziom 2159 m n.p.m.
Jesteśmy na Zawracie.
Zawrat (2159 m) – wybitna przełęcz położona pomiędzy Zawratową Turnią (2247 m,
od zachodu) dającą początek grani Kościelców, a Małym Kozim Wierchem (2228 m, od
wschodu). Przez Zawrat prowadzi niebieski szlak turystyczny, będący kontynuacją
drogi
znad Czarnego Stawu do Doliny Pięciu Stawów Polskich i dalej nad Morskie Oko lub
do
Doliny Roztoki. Droga sprowadzająca w Dolinę Pięciu Stawów wiedzie szerokim
trawersem
przecinając górne piętro Dolinki pod Kołem. Pod względem trudności diametralnie
różni się ona od wejścia na Zawrat Zawratowym Żlebem. Przełęcz rozpoczyna
biegnącą
w kierunku wschodnim Orlą Perć – D.64. W kierunku zachodnim zaś prowadzi na
Świnicę
D.62 ( 1 godz.; 45 mniut).