50 Dolina Suchej Wody Gąsienicowej
51 Brzeziny - Dolina Suchej Wody - Murowaniec
52 Murowaniec - Dolina - Pańszczyca - Krzyżne
53 Dolina Gąsienicowa
54 Murowaniec - Kasprowy Wierch -
55 Murowaniec - Liliowe - Kasprowy Wierch
56 Murowaniec - Świnicka Przełęcz
57 Czarny Staw Gąsienicowy - Karb - Kościelec
58 Czarny Staw Gąsienicowy - Skrajny Granat
59 Zmarzły Staw - Kozia Przełęcz
60 Zmarzły Staw - Zadni Granat
61 Murowaniec - Czarny Staw Gąsienicowy - Zawrat
62 Zawrat - Swinica - Kasprowy Wierch.htm
63 Orla Perć z Zawratu na Krzyżne
64 Zawrat - Kozia Przełęcz
65 Kozia Przełęcz - Kozi Wierch
66 Kozi Wierch - Skrajny Granat
67 Skrajny Granat - Krzyżne
53 Dolina Gąsienicowa
Obszar, jaki zajmuje Dolina Gąsienicowa jest ściśle zarysowany otaczającymi ją
graniami. Od wschodu grań Żółtej Turni (2087 m) łącząca się ze Skrajnym Granatem
(2225 m) prowadzi na południe do Koziego Wierchu (2291 m), gdzie zakręca prawie
pod kątem prostym i kieruje się przez Mały Kozi Wierch (2228 m) na Świnicę (2301
m)
i dalej przez Lilliowe (1952 m) do Kasprowego Wierchu (1987 m). Kierunek
północno-
wschodni wyznacza ramię Kasprowego Wierchu z Uhrociem Kasprowym (1852 m)
do rejonu powyżej Kopy Magury (1704 m). Na północy granica prowadzi Lasem
Gąsienicowym, poniżej schroniska, w miejscu połączenia Czarnego Potoku z Suchą
Wodą (ok. 1425 m) płynącą już Doliną Suchej Wody. Dolina Gąsienicowa w połowie
jest przecięta grzbietem Kościelców, który ciągnie się na północ od Zawratowej
Turni
(2247 m) do Kościelca (2155 m) i długiego grzbietu Małego Kościelca,
zanikającego na
skraju Gąsienicowego Lasu. Grzbiet ten wprowadza naturalny podział Doliny
Gąsienicowej
na: Czarną Dolinę Gąsienicową ze stawami Czarnym i Zmarzłym oraz Zieloną
Dolinę Gąsienicową (Roztoka Stawiańska) z grupą stawów z Zielonym Stawem na
czele.
Doliny przyległe do Doliny Gąsienicowej to, kolejno od wschodu: Dolina
Pańszczycy,
Dolina Pięciu Stawów Polskich, wielka słowacka Dolina Cicha oraz Dolina Kasprowa,
zaliczająca się do Tatr Zachodnich. Najwyższym szczytem jest górująca nad doliną
Świnica.
Ponad górną granicą lasu rozpościera się Hala Gąsienicowa, teren dawnego wypasu
owiec, dzisiaj zabudowana kilkoma budynkami, między innymi znajdują się tutaj:
centralny punkt i baza turystyczna, czyli schronisko Murowaniec, Szkoła
Taternictwa
Polskiego Związku Alpinizmu w Betlejemce (którą mijamy schodząc z Królowej
Równi),
leśniczówka i stacja meteorologiczna.
Schronisko Murowaniec położone jest na wysokości 1500 m n.p.m. w Dolinie
Suchej Wody Gąsienicowej i oferuje 116 miejsc noclegowych w pokojach
2-, 3-, 4-, 5-, 6-, 8-, 10- i 12-osobowych z łazienkami i bez. Ponadto
posiada restaurację, stację TOPR, świetlicę, bufet, pośrednictwo pocztowe,
salę TV, automat telefoniczny, prysznice, ciepłą wodę, akceptuje karty kredytowe
oraz
zniżki PTTK.
Rejon Hali Gąsienicowej znany jest z pięknych, wysokogórskich szlaków
turystycznych
i ze względu na doskonały punkt wypadowy zalecany dla wszystkich turystów,
zarówno
tych o zacięciu taternickim, jak i mniej wprawnych. Zimą tereny pobliskiego
Kasprowego
Wierchu stwarzają doskonałe warunki narciarskie (wyciągi krzesełkowe i kolej
linowa),
które umożliwiają uprawianie narciarstwa wysokogórskiego – tzw. ski-alpinizmu.
Schronisko „Murowaniec” jest popularnym i wygodnym i punktem wyjścia do
przejścia
najtrudniejszego tatrzańskiego szlaku – Orlej Perci, na którą można wejść żółtym
szlakiem
od przełęczy Krzyżne albo jednym z kilku odcinków łącznikowych od Czarnego Stawu
Gąsienicowego.
Ponadto Murowaniec stanowi doskonałe miejsce wypadowe m.in. nad Czarny
Staw Gąsienicowy, na Kasprowy Wierch, Świnicę, Kościelec, Zawrat, Kozi Wierch,
Kozią
Przełęcz, Granaty, Krzyżne, Dolinę Pańszczycy.
Dolina Gąsienicowa zwana była Doliną Siedmiu Stawów, zaś Hala Gąsienicowa, na
której
stoi schronisko Murowaniec, zwana była halą Stawy. Dopiero póżniej, w połowie
XVII w.
wzięła swoją nazwę od rodu Gąsieniców i początkowo słynęła z pasterstwa, a
turyści,
podobnie jak i w całych Tatrach, pojawili się tu na początku XIX wieku.
Turystyka rozwinęła
się w połowie XIX stulecia, a celem wędrówek był Czarny Staw Gąsienicowy, Zawrat
i Świnica.
Pod koniec wieku pojawili się również odważni turyści zimą.
Pierwszym obiektem turystycznym na Hali była góralska szopa, która została
zbudowana
w 1890 roku i wykupiona przez Towarzystwo Tatrzańskie wraz z niewielkim obszarem
Hali. Nieco później przerobiono ją na altanę, a w 1894 roku na niewielkie
schronisko noclegowe.
Obok, w kolejnej szopie powstała kuchnia. Podobno nad Czarnym Stawem powstało
też maleńkie schronisko Józefa Sieczki (od 1884-1920). W krótkim czasie okazało
się, że wraz z przybywającą w ten rejon coraz większą liczbą turystów, te dwa
niewielkie
obiekty przestały wystarczać. A przypomnieć należy, że wówczas w rejon Hali
Gąsienicowej
bywało, że „zapuścili się”: Maria Skłodowska-Curie, Ignacy Paderewski, Henryk
Sienkiewicz,
Bolesław Prus, Stefan Żeromski, Jan Kasprowicz, a konno przez
Boczań dotarła
Helena Modrzejewska.
Tak obecnie popularny „Murowaniec” zbudowany został przez Oddział Warszawski
Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego, głównie staraniem ówczesnego prezesa –
Stanisława
Osieckiego (wewnątrz tablica pamiątkowa) w latach 1921-25 według projektu
Zdzisława
Kalinowskiego i Karola Sicińskiego. Uroczystego otwarcia dokonał prezydent RP
Stanisław
Wojciechowski, któremu towarzyszył Mariusz Zaruski jako adiutant.
Budowa schroniska, podobnie jak i innych obiektów w Tatrach, miała swoich
zagorzałych
zwolenników i przeciwników. Jedni nazywali je najpiękniejszym schroniskiem
tatrzańskim,
podkreślając, że jego sylwetka, z wieżyczką zakończoną trójkątnym dachem,
wspaniale
współgra z trójkątnymi sylwetkami obu Kościelców, które stanowią
majestatyczne granitowe
tło dla zbudowanego, także z granitu schroniska. Inni,
między innymi znany taternik Mieczysław
Świerz, nazywali schronisko „murowaną
fortecą, z której aby dojrzeć, jaka pogoda robi się na
dworze, trzeba głowę
na patyku wysunąć przez obmurowane głazami okna...”. W 1930 roku
wmurowano tu tablicę
upamiętniającą Adama Asnyka, wielkiego poetę i miłośnika Tatr.
Okres II wojny światowej schronisko przetrwało szczęśliwie w nienaruszonej
formie i mogło
zacząć funkcjonować tuż po jej zakończeniu. Na początku 1949 roku otwarto tu
placówkę
naukową należącą do Polskiego Towarzystwa Geografi cznego, ze stacją
meteorologiczną
i centrum badania pokrywy śnieżnej.
W latach 1950-52 schronisko poddano modernizacji, m.in. dobudowano zachodnie
skrzydło. Pożar, który wybuchł 5 grudnia 1963 roku częściowo spalił dach i
poddasze wraz z
popularną wśród turystów salą noclegową zwaną „trumną”. Niezwłocznie
przystąpiono do
odbudowy schroniska, którą ukończono już 4 miesiące później. Od tego czasu
schronisko służy
turystom i jest jednym z najbardziej popularnych i obleganych w
Tatrach. Nazwa „Murowaniec”
została nadana przez turystów, których zainspirowała
murowana bryła budynku.
Główne dojście z Kuźnic do Hali Gąsienicowej prowadzi żółtym D.48 przez Dolinę
Jaworzynki lub niebieskim D.49 przez Boczań. Oba szlaki spotykają się na
Przełęczy
między Kopami (1499 m), skąd około 20 minut dzieli nas od Murowańca na Hali
Gąsienicowej.
Szlaki Turystyczne w rejonie Doliny Gąsienicowej:
Brzeziny – Murowaniec: 1.50 godz. ( 1.20): D.51
Murowaniec – Krzyżne: 2.45 godz.( 2): D.52
Murowaniec – Kasprowy Wierch: 1.20 godz. ( 50 minut): D.54
Murowaniec – Liliowe – Kasprowy Wierch: 1.30 godz.( 1.15 godz.): D.55
Murowaniec – Świnicka Przełęcz: 1.45 godz. ( 1.25 godz.): D.56
Czarny Staw Gąsienicowy – Karb – Kościelec: 1.30 godz. ( 1.15): D.57
Czarny Staw Gąsienicowy – Skrajny Granat: 2 godz. ( 1.30): D.58
Zmarzły Staw Gąsienicowy – Kozia Przełęcz: 1 godz. ( 45): D.59
Zmarzły Staw – Zadni Granat: 1.45 godz. ( 1.15): D.60
Murowaniec – Zawrat: 2.20 godz. ( 1.50): D.61
Zawrat – Świnica – Kasprowy Wierch: ↕2.30 godz.: D.62
Zawrat – Kozia Przełęcz: ↕1.10 godz.: D.64
Kozia Przełęcz – Kozi Wierch: 1.20 godz. ( 1): D.65
Kozi Wierch – Skrajny Granat: ↕1.45 godz.: D.66
Skrajny Granat – Krzyżne: ↕2 godz.: D.67