40 Dolina Bystrej Wody
41 Kuźnice - Kalatówki - Hala Kondratowa - Giewont
42 Dolina Strążyska - Giewont
43 Dolina Małej Łąki - Kondracka Przełęcz - Giewont
44 Dolina Małej Łąki - Przysłop Miętusi - Małołączniak
45 Czerwone Wierchy
46 Kasprowy Wierch - Przełęcz pod Kopą Kondracką
47 Kuźnice - Myślenickie Turnie - Kasprowy Wierch
48 Kuźnice - Dolina Jaworzynki - Murowaniec
49 Kuźnice - Boczań - Murowaniec

kozica

                                                        40 Dolina Bystrej Wody

Dolina Bystrej Na południe od Zakopanego rozciąga się walna Dolina Bystrej. Rozpościera się ona w środkowej części Tatr Polskich, w ich centralnym punkcie i jest łatwo dostępna. Można by powiedzieć, że obszar Doliny Bystrej wraz z grupą Czerwonych Wierchów to Tatry Polskie środkowe lub centralne. Północną granicę Doliny Bystrej stanowi obszar spiętrzenia stanowiącego południowe zamknięcie dolin reglowych od całego długiego grzbietu Giewontu (1894 m) obniżającego się do Krokwi (1378 m), a następnie do wylotu doliny uchodzącego do Kotliny Zakopiańskiej (940 m), ograniczonego Nosalem. Na wylocie tym znajdują się Kuźnice. Od zachodu dolina jest ograniczona granią ciągnącą się od głównego wierzchołka Giewonta przez Kondracką Przełęcz (1725 m) do Kopy Kondrackiej (2005 m). Południe doliny zamykają kolejno: Kondracka Kopa, z której grzbiet wyraźnie skręca prawie pod kątem prostym na wschód, Suchy Wierch Kondracki (1890 m), Suche Czuby (1799 m), Goryczkowa Czuba (1913 m), Kasprowy Wierch (1987 m). Od wschodniej strony Dolinę Bystrej zamyka północno-wschodnia grań Kasprowego Wierchu, Uhrocie Kasprowe (1852 -1750 m), Kopa Magury (1704 m), Mała i Wielka Królowa Kopa (1577, 1531 m) i dalej do wylotu doliny Skupniów Upłaz i Boczań (1208 m) do Nosala (1206 m, panorama na cały przekrój doliny). Dolina Bystrej z początku, od wylotu jest wąska, prawie ściśnięta aby stopniowo, ku górze rozszerzyć się, i tu, w tej polodowcowej rzeźbie znalazły miejsce jej odnogi, niczym palce u ręki. Te rozgałęzienia stanowi siedem dolin, z których główne to: najniżej położona Dolina Jaworzynki, powyżej niej Kasprowa Dolina i równolegle położone Dolina Goryczkowa i Dolina Kondratowa. Dolina osadzona jest na podstawie skał osadowych pokrytych częściowo skałami krystalicznymi. Znajdujemy się przecież w centralnej części naszych Tatr, na przygranicznym obszarze ścierania się trzonu krystalicznego z osadowym.

Dno Doliny Bystrej pokrywają lasy świerkowe, a powyżej ich górnej granicy trawiaste hale podchodzą pod samą grań, porastając kotły i moreny występujące na całym obszarze doliny. Ukształtowanie terenu, rzeźba polodowcowa, wyżłobienia koryt potoków można doskonale zaobserwować odbywając podróż koleją linową na Kasprowy Wierch, nad Doliną Bystrej. W dolinie płyną trzy duże potoki: Goryczkowy Potok, Kasprowy Potok i Bystra, główny strumień Doliny Bystrej będący jednocześnie zapleczem wody pitnej dla Zakopanego. Goryczkowy Potok bierze początek na Goryczkowej Równi (ok. 1320 m) z połączenia dwóch strug. Pierwszej, płynącej paroma wodospadami w Dolinie pod Zakosy i drugiej wypływającej z Doliny Świńskiej. Potok ten na wysokości ok. 1185 m (wcześniej częściowo zanikając), przy Myślenickich Turniach jest dodatkowo zasilany wodami z Wywierzyska Goryczkowego lok. 400 l/s, stąd transportuje się wodę na Kasprowy Wierch/. Wywierzysko to tryskające na powierzchnię wielkie, krasowe źródło czerpiące wody z podziemnych, głębokich złóż. Poniżej, na północy łączy się z Bystrą. Kasprowy Potok tworzy się w Kasprowym Wywierzysku (I00 l/s, najmniejsze wywierzysko spośród trzech przedstawionych) oraz z wód Doliny Stare Szałasiska poniżej zboczy Zawratu Kasprowego. W środkowych partiach potok zanika. Bystra, główny potok doliny powstaje na stoku Kalackiej Turni w Wywierzysku Bystrej (dwa źródła, 1175 m i niższe 1165 m, ok. 500 l/s). Na poziomie Kalatówek do Bystrej wpada Goryczkowy Potok, poniżej zaś Kasprowy Potok, razem już tworząc silny nurt strumienia, któiy przez Kuźnice wpływa rwącym nurtem do Zakopanego.

W środkowej części Doliny Bystrej zgrupowane zostały jaskinie, m.in.: Jaskinia Goryczkowa i Myślenicka Dziura w zboczach Myślenickiej Turni czy też na stokach Kalackiej Turni: Jaskinie Bystra i Kalacka, Kozi Korytarz, Dziura za Głazami. Głównym punktem wyjścia w Dolinę Bystrej są Kuźnice (1010 m n.p.m). Z Zakopanego mikrobusem lub pieszo od Ronda Kuźnickiego Aleją Przewodników Tatrzańskich (wjazd samochodem za zezwoleniem, straż czuwa) lub wjazd dorożką góralską. Może to być również ciekawy spacer wzdłuż Polany Kuźnickiej (krótki wyciąg narciarski). Po drodze naprzeciw ścian Nosala mijamy pomnik „Prometeusz rozstrzelany” (1964 r.) autorstwa Władysława Hasiora (1928-1999), poświęcony pamięci 20 Polaków zamordowanych tu przez Niemców w 1944 roku. Centralny, wybrukowany plac Kuźnic zajmuje pensjonat i dom wycieczkowy, kawiarnia z restauracją, sklep, parking busów i dorożek oraz stragany góralskie. Ponad placem, na wale moreny czołowej znajduje się dolna stacja kolejki na Kasprowy Wierch. Zimą Kuźnice oblegają głównie narciarze.


Szlaki turystyczne Doliny Gąsieniowej:
Kuźnice – Hala Kondratowa – Giewont: ↑3.05 godz. (↓2.10): D.41.
Hala Kondratowa - Przełęcz pod Kopą Kondracką: ↑1.30 godz.(↓1): 41.A.
Dolina Strążyska – Giewont: ↑3.25 godz. (↓2.30): D.42.
Dolina Małej Łąki – Kondracka Przełęcz - Giewont: ↑3.40 godz. (↓2.45): D.43.
Dolina Małej Łąki – Małołączniak: ↑3.50 godz. (↓3.10): D.44.
Do Przysłopu Miętusiego Staników Żlebem: ↑1.20 godz. (↓1.10): D.44.A.
Grzbietem Czerwonych Wierchów: ↑1.40 godz. (↓1.25): D.45.
Kasprowy Wierch - Przełęcz po Kopą Kondracką: ↑1.50 godz. (↓1.40): D.46.
Kuźnice – Myślenickie Turnie – Kasprowy Wierch: ↑3.30 godz. (↓2.45): D.47.
Kuźnice – Dolina Jaworzynki – Murowaniec: ↑1.45 (↓1.30): D.48.
Kuźnice – Boczań – Murowaniec: ↑1.45 (↓1.30): D.49.