27 Dolina Kościeliska
28 Kiry -  Schronisko Ornak
29 Ścieżka nad Reglami - Dolina Chochołowska
30 Pośrednia Koscieliska Brama - Stoły
31 Jaskinia Mroźna
32 Wąwóz Kraków - Smocza Jama
33 Jaskinie: Raptawicka - Obłazkowa - Mylna
34 Zahradziska - Upłaz - Ciemniak
35 Schronisko Ornak - Tomanowa Dolina - Ciemniak
36 Smreczyński Staw
37 Schronisko Ornak - Iwaniacka Przełęcz
38 Iwaniacka Przełęcz - Ornak - Siwa Przełęcz
39 Siwa Przełęcz - Błyszcz - Pyszniańska Przełęcz

kozica

                                      28 Kiry – Dolina Kościeliska – Schronisko Ornak : ↑1.25 godz. (↓1.15)

Trakt turystyczny dnem Doliny Kościeliskiej. Różnica poziomów: 170 m. Trudności: trasa powyżej 6 km, bez trudności, przyjemny spacer.

Trakt turystyczny dnem Doliny Kościeliskiej rozpoczyna się po przekroczeniu bramki parku w Kirach. Przy wylocie doliny mijamy skałę wapienną z odciśniętymi wzorami i pokrytą skorupami pierwotnych numulitów, z pradawnych czasów, gdy zalegało tu ciepłe morze eoceńskie z okresu trzeciorzędu. Z prawej strony znajduje się drewniana leśniczówka „Kościeliska”.
Przed nami skalne zwężenie wyrastające ponad Potokiem Kościeliskim. To wapienna Niżnia Brama Kościeliska, nazywana również Bramą Kantaka: ↕5 minut. Potok Kościeliski płynie tutaj szerokim korytem z wielką siłą.

Kazimierz Kantak (1824-1886 m) miłośnik Tatr i polski patriota. W parlamencie pruskim, w czasach zaborów był wielkim orędownikiem polskiej racji stanu.

Trakt wprowadza na dużą, słoneczną polanę – Wyżnią Kirę Miętusią (950 m). , a na środku polany góralski bufet serwujący od oscypków po góralską herbatę. Sprzedawane sery pochodzą od wypasanych tu owiec.

Następuje rozszerzenie doliny w dużą słoneczną polanę - Wyżnią Kirę Miętusią (950 m), bezpośrednio przy trakcie stoją drewniane stoły turystyczne. Potok Kościeliski chwilowo oddalił się od drogi i płynie teraz pod lasem. Na polanie znajdują się obecnie szałasy pasterskie z bufetem góralskim, w którym bezpośrednio u gazdy możemy wypróbować smak wędzonych oscypków i niesolonego bundza, a być może napijemy się herbaty góralskiej. Górale prowadzą na tej łące wypas owiec, zaś wczesną wiosną pokryta jest dywanem krokusów przebijających się przez śnieg.
Z lewej strony, ponad świerkami wynurzają się skalne zerwy Kończystej Turni (1248 m). Potok Kościeliski cały czas jest oddalony się od naszej drogi. Płynąc zachodnim skrajem polany ponowanie zbliży się, gdy po przekroczeniu kamiennego mostka trasa wprowadzi na Cudakową Polanę (↕15 minut). Jesteśmy na wylocie doliny bocznej, jaką jest Dolina Miętusia.

Rozdroże - Cudakowa Polana - wylot Doliny Miętusiej:
Kiry - Zahradziska: ↕15 minut; Zahradziska - Przysłop Miętusi: ↑1.10 godz. (↓50 minut): D. 29.1.; Ścieżką nad Reglami do Doliny Chochołowskiej: ↑2 godz. (↓2.10): D.29.; Zahradziska – Upłaz – Ciemniak: ↑3.30 godz. (↓2.30): D.34.

Po ok. 30 minutach z Kir dochodzimy na skraj polany – Stare Kościeliska z bielejącą Zbójnicką Kapliczką. W XVIII wieku w Starych Kościeliskach funkcjonowała huta metali kolorowych, a w okolicznych zboczach liczne sztolnie górnicze, w których wydobywano rudy żelaza. Z południowego skraju Starych Kościelisk dochodzimy do drugiego skalnego zwężenia. Jest nim Pośrednia Kościeliska Brama nazywana również Bramą Kraszewskiego. Szlak prowadzi cały czas wzdłuż Potoku Kościeliskiego, wśród pięknych, prawie wiekowych świerków. W rejonie Doliny Kościeliskiej znajduje się wiele jaskiń, z których kilka jest udostępnionych dla zwiedzających. Turyści, którzy planują na swojej trasie ich zwiedzanie, powinni mieć przy sobie latarki i cieplejsze ubranie.


Z lewej strony dochodzi czarny szlak D.31. sprowadzający z otworu wyjściowego Jaskini Mroźnej. W parę minut później znajdujemy się na Hali Pisanej, gdzie kończy się szeroki trakt turystyczny, będący również końcem drogi dla góralskich dorożek wożących turystów z Kir.
Na Hali Pisanej znajdują się drewniane stoły turystyczne, WC. Hala Pisana otoczona jest stokami Stołów, Saturna i Raptawickiej Grani. Mijamy wapienną Skałę Pisaną, z tysiącem złożonych tu dawniej podpisów. A pod samą Skałą Pisaną widoczne jest źródło Wypływu spod Pisanej. Podziemnymi korytarzami 250-metrowej Jaskini pod Pisaną przepływają wody Kościeliskiego Potoku. Bezpośrednio za Halą Pisaną szeroka ścieżka turystyczna doprowadza do kolejnego zwężenia skalnego, jakie stanowi spadające z Kominiarskiego Wierchu ramię Raptawickiej Grani. Idziemy w pobliżu wyodrębnionej w tej wapiennej grani Raptawickiej Turni.


Zbójnicka Kapliczka (965 m) została posadowiona i wymurowana zapewne przez zbójników tatrzańskich, jako wotum dziękczynne. Rozbudowana później do obecnego kształtu przez górników i hutników pracujących w okolicznych sztolniach i hutach, którzy z przodu, pod okapem umieścili symbole gór-
nicze – dwa skrzyżowane młotki górnicze. Kapliczka posiada charakterystyczną, strzelistą białą bryłę. W środku znajduje się mały ołtarzyk z figurką Matki Bożej. W rejonie tym znajdują się również ślady istnienia starej osady górniczej.
Na południowym skraju Starych Kościelisk, w lewo przez drewniany mostek bierze początek czarny szlak D.31. prowadzący do Jaskini Mroźnej (↑1.20 godz.).

Lodowe Źródło. Za mostkiem znajduje się wywierzysko Lodowego Źródła (ok. 975 m). Stanowi ono zakończenie wielkiego, podziemnego systemu
odwadniającego prawie 10 km2 rejonu Czerwonych Wierchów. Lodowe Źródło wybija z podziemi z wydajnością prawie 600 l/s, dochodząc w okresie roztopów aż do 5 m3 wody na sekundę.

Przed zwężeniem Pośredniej Kościeliskiej Bramy, w prawo odchodzi niebieski szlak D.30. na Stoły: ↑1.15 godz. (↓1). Powyżej Hali Pisanej: w lewo przez mostek rozpoczyna się żółty szlak D.32. do Wąwozu Kraków i Smoczej Jamy: ↕1.15 godz. ; kilkadziesiąt metrów dalej, w prawo wprowadza w skały Raptawickiej Turni rozpoczynający się tu czerwony szlak D.33. do Jaskini Raptawickiej, Obłazkowej Jamy i Jaskini Mylnej.

Zwężającą się ścieżką przechodzimy przez kamienne mostki nad Potokiem Kościeliskim do ledwo widocznego wśród już wysokich świerków (z prawej strony) Krzyża Pola znajdującego się na Polanie Smytniej. Poza nią rozpościera się boczna Dolina Smytnia, mocno wcięta w zbocza Kominiarskiego Wierchu.

Powyżej południowego skraju Polany Smytniej, na leśnym rozdrożu, w lewą stronę rozpoczynają się: zielony szlak D.35 Doliną Tomanową na Ciemniak: ↑3.45 godz. (↓2.35); czarny szlak D.36. do Smreczyńskiego Stawu: ↑30 minut (↓20).

Do schroniska już tylko kilka minut. Przy zachodnim skraju Polany Smytniej łączą się główne potoki, Pyszniański z Tomanowym dając tym samym początek Potokowi Kościeliskiemu. Szlak powoli doprowadza na Halę Ornak gdzie w jej sercu, jakim niewątpliwie jest Mała Polana Ornaczańska, w otoczeniu świerków i grzbietu Raptawickiej Grani w tle, znajduje się Schronisko na Hali Ornak. Przed nami widok Bystrej (2248 m n.p.m.), najwyższego szczytu Tatr Zachodnich.